Autokonsumpcja to udział energii z PV wykorzystanej na miejscu w całej produkcji instalacji. Samowystarczalność to udział zapotrzebowania pokrytego własną energią. Nadwyżka powstaje, gdy produkcja w danej chwili przekracza zużycie i możliwości ładowania magazynu.
Trzy pojęcia, których nie należy mieszać
Produkcja PV to cała energia wytworzona przez instalację. Zużycie własne to część produkcji wykorzystana bezpośrednio w budynku albo przesunięta przez magazyn i później oddana do odbiorników. Nadwyżka to energia, której w danym kroku nie zużyto ani nie przyjęto do baterii.
Samowystarczalność patrzy od strony potrzeb budynku. Pokazuje, jaka część całego zużycia została pokryta energią z PV. Można mieć wysoką autokonsumpcję przy małej instalacji i jednocześnie niską samowystarczalność, ponieważ większość zapotrzebowania nadal pokrywa sieć.
| Wskaźnik | Uproszczony wzór | Co opisuje |
|---|---|---|
| Autokonsumpcja | własna energia wykorzystana / produkcja PV | wykorzystanie wyprodukowanej energii |
| Samowystarczalność | własna energia wykorzystana / zużycie budynku | pokrycie zapotrzebowania |
| Nadwyżka | produkcja minus bieżące zużycie i ładowanie | energię pozostałą do oddania |
Dlaczego wskaźniki trzeba liczyć godzina po godzinie?
Jeżeli dom zużywa 5 000 kWh i instalacja produkuje 5 000 kWh rocznie, nie oznacza to pełnego pokrycia. Produkcja jest skupiona w dzień i w cieplejszej części roku, a część zużycia występuje wieczorem, nocą i zimą.
W każdym kroku najpierw porównuje się bieżącą produkcję oraz zużycie. Dopiero różnica może naładować magazyn albo trafić do sieci. Taka kolejność zapobiega fikcyjnemu przesuwaniu letniej energii na zimę.
Jak zwiększyć wykorzystanie własnej energii?
Pierwszą metodą jest przesunięcie elastycznego zużycia na godziny produkcji. Podgrzewanie wody, praca zmywarki, ładowanie urządzeń albo chłodzenie mogą być sterowane tak, aby większa część energii była zużywana bezpośrednio.
Drugą metodą jest magazyn energii. Powinien on przejmować nadwyżkę, której nie da się sensownie wykorzystać od razu, i oddawać ją w późniejszych godzinach. Trzecią jest dobór mocy PV tak, aby produkcja nie rosła znacznie szybciej niż możliwość jej wykorzystania.
- automatyczne sterowanie wybranymi odbiornikami
- ładowanie magazynu z rzeczywistej nadwyżki PV
- dopasowanie mocy instalacji do profilu, a nie tylko sumy rocznej
- świadome wykorzystanie taryfy i harmonogramów urządzeń
Dlaczego najwyższa autokonsumpcja nie zawsze oznacza najlepszy wariant?
Bardzo mała instalacja może osiągać wysoki procent autokonsumpcji, ponieważ niemal cała produkcja jest zużywana od razu. Nie oznacza to jednak dużej oszczędności w skali roku. Z kolei większa instalacja może obniżyć udział procentowy, ale dostarczyć więcej energii bezpośrednio do budynku.
Podobnie duży magazyn może podnieść autokonsumpcję, lecz jego dodatkowa pojemność może być rzadko wykorzystywana. Decyzję należy oprzeć jednocześnie na kWh, rachunku, koszcie inwestycji i czasie wykorzystania urządzeń.
Co sprawdzić w istniejącej instalacji?
Zestaw energię oddaną do sieci z późniejszym poborem w tych samych dobach. Jeżeli nadwyżka regularnie występuje przed wieczornym poborem, można policzyć potencjał magazynu. Jeżeli nadwyżek prawie nie ma, trzeba najpierw zbadać produkcję, zużycie i możliwość rozbudowy.
Warto również porównać dane falownika z licznikiem. Falownik pokazuje produkcję, a licznik przepływ między obiektem i siecią. Różnica pomaga oszacować bezpośrednie zużycie własne, o ile okresy i jednostki są spójne.
Jak pokazać te dane w raporcie?
Czytelny raport powinien zawierać roczną produkcję, bezpośrednie zużycie, energię ładowaną i oddawaną przez magazyn, pobór z sieci oraz sprzedaż nadwyżek. Wartości roczne powinny mieć uzupełnienie miesięczne, aby widoczna była sezonowość.
Dla porównania wariantów trzeba zachować ten sam profil zużycia, ceny i pozostałe założenia. Wtedy różnica w wyniku rzeczywiście wynika ze zmiany mocy PV lub parametrów magazynu.